Finch 2.4.0: methods, maps, errors as values; str() of any value; macOS and ARM64 docs; Kate support

- fn Struct.method(...) with self by reference, also on C structs
- map[K]V: insertion-ordered hash maps, literals, m[k] += 1, has/get/remove/keys/values
- -> T! / -> !, return error(...), or <value>, or { err }, try; fallible int/float/read_file/write_file/delete_file
- for i, x in list / for k, v in map
- print and str() share one text formatter
- LSP: method and map completion, method signatures; grammar and snippets for VS Code and Kate
- tests: 74 (methods, errors, maps + 11 failure cases); docs at all three levels, en and pl

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
Nexoniarz 2026-10-09 01:11:12 +02:00
commit b872be3176
55 changed files with 3400 additions and 336 deletions

View file

@ -20,16 +20,16 @@ kompilator działa w środku. Do tego służy [przewodnik dla inżynierów](dla-
7. [Operatory](#7-operatory)
8. [Sterowanie przebiegiem](#8-sterowanie-przebiegiem)
9. [Funkcje](#9-funkcje)
10. [Tablice](#10-tablice)
10. [Tablice i mapy](#10-tablice-i-mapy)
11. [Tekst (str)](#11-tekst-str)
12. [Struktury](#12-struktury)
12. [Struktury i metody](#12-struktury-i-metody)
13. [Pamięć: kto co zwalnia](#13-pamięć-kto-co-zwalnia)
14. [Wskaźniki](#14-wskaźniki)
15. [Funkcje wbudowane](#15-funkcje-wbudowane)
16. [Moduły](#16-moduły)
17. [Biblioteki z C](#17-biblioteki-z-c)
18. [Błędy](#18-błędy)
19. [Edytor: VS Code](#19-edytor-vs-code)
19. [Edytory: VS Code, Kate i inne](#19-edytory-vs-code-kate-i-inne)
20. [Debugowanie](#20-debugowanie)
21. [Rozwiązywanie problemów](#21-rozwiązywanie-problemów)
22. [Struktura projektu i testy](#22-struktura-projektu-i-testy)
@ -60,7 +60,9 @@ i komunikaty błędów, które mówią, jak problem naprawić.
## 2. Instalacja
Finch działa na **Linuksie i Windowsie, x86-64**, i jest budowany z **LLVM 21**.
Finch działa na **Linuksie** (x86-64 i ARM64), **macOS** (Apple Silicon i Intel) i **Windowsie** (x86-64),
i jest budowany z **LLVM 21**. Każde [wydanie](https://github.com/Nexoniarz/Finch/releases) ma gotowy
`finch` dla Windowsa, Linuksa x86-64, Linuksa ARM64 i macOS ARM64.
### Windows
@ -75,8 +77,30 @@ Finch działa na **Linuksie i Windowsie, x86-64**, i jest budowany z **LLVM 21**
Programy to zwykłe pliki `.exe`. Żeby zbudować Fincha ze źródeł na Windowsie, idź za `.github/workflows/ci.yml`
(Visual Studio 2022 + pakiet `clang+llvm-21.x-x86_64-pc-windows-msvc` z wydań LLVM).
### macOS
```sh
brew install llvm@21 # LLVM dla Fincha; programy linkuje clang od Apple
```
Potem rozpakuj **`finch-macos-arm64.tar.gz`** z wydań (korzysta z `llvm@21` z Homebrew)
albo zbuduj go sam (narzędzia wiersza poleceń Xcode: `xcode-select --install`):
```sh
git clone https://github.com/Nexoniarz/Finch.git && cd Finch
cmake -S . -B build -G Ninja -DCMAKE_BUILD_TYPE=Release -DLLVM_DIR="$(brew --prefix llvm@21)/lib/cmake/llvm"
ninja -C build
./build/finch version
```
Frameworki Apple linkuje się przez `link "Cocoa.framework"` (`-framework Cocoa`), a ich nagłówki importuje
się normalnie: `import "OpenGL/gl.h"`.
### Linux
Gotowe `finch-linux-x64.tar.gz` / `finch-linux-arm64.tar.gz` potrzebują bibliotek LLVM 21
(Debian/Ubuntu: `libllvm21 libclang1-21` z [apt.llvm.org](https://apt.llvm.org)) i kompilatora C (`cc`).
Samodzielne budowanie wygląda tak samo na x86-64 i ARM64 (Raspberry Pi 4/5, Graviton, …).
Z innymi wersjami LLVM Finch prawdopodobnie się nie skompiluje, bo API C++ LLVM zmienia się między wydaniami.
### Opcja A: Nix (zalecana, nic nie instalujesz ręcznie)
@ -87,7 +111,7 @@ cd Finch
nix-shell # pobiera LLVM, libclang, clang, cmake, ninja, pkg-config
cmake -S . -B build -G Ninja
ninja -C build
./build/finch version # finch 2.3.0 (LLVM 21.x)
./build/finch version # finch 2.4.0 (LLVM 21.x)
```
### Opcja B: pakiety z twojej dystrybucji
@ -108,16 +132,27 @@ cmake -S . -B build -G Ninja -DLLVM_DIR=/usr/lib/llvm-21/lib/cmake/llvm
ninja -C build
```
### Budowanie programów na Windowsa pod Linuksem
### Budowanie na inny system
Z zainstalowanym kompilatorem krzyżowym MinGW-w64 (`x86_64-w64-mingw32-gcc`; na Niksie
`pkgsCross.mingwW64.buildPackages.gcc`):
`--target` buduje program na inny system. Do linkowania Finch potrzebuje kompilatora C dla tego systemu:
| `--target` | Buduje | Kompilator C | `finch run` używa |
|---|---|---|---|
| `windows` | `.exe` dla Windowsa | `x86_64-w64-mingw32-gcc` (MinGW-w64) | Wine |
| `arm64` | program dla Linuksa ARM64 | `aarch64-linux-gnu-gcc` | `qemu-aarch64` |
| `linux` | program dla Linuksa x86-64 | `clang --target=…` | |
| `macos` | program dla macOS (na Macu: dla drugiego procesora) | `clang --target=…` | |
| dowolny triple LLVM | np. `aarch64-unknown-linux-gnu` | `clang --target=<triple>` | |
```sh
finch build gra.fch --target windows # gra.exe
finch run gra.fch --target windows # uruchamia ją w Wine, jeśli jest zainstalowane
finch run gra.fch --target arm64 # buduje na ARM64 i uruchamia w QEMU
FINCH_CC=aarch64-unknown-linux-gnu-gcc finch build narzedzie.fch --target arm64 # inna nazwa kompilatora
```
Na Niksie te kompilatory to `pkgsCross.mingwW64.buildPackages.gcc` i
`pkgsCross.aarch64-multiplatform.buildPackages.gcc`.
### Dodanie `finch` do PATH (opcjonalnie)
```sh
@ -137,12 +172,14 @@ Inny kompilator wskażesz zmienną `CC`.
finch run <plik.fch> [argumenty...] skompiluj i od razu uruchom
finch build <plik.fch> [-o nazwa] skompiluj do programu (domyślna nazwa: nazwa pliku)
finch ir <plik.fch> pokaż LLVM IR (dla ciekawskich)
finch lsp serwer języka, dla edytorów
finch version pokaż wersję
opcje:
-l <lib> dolinkuj bibliotekę C, to samo co link "lib" w pliku
-g dodaj informacje dla debuggera (gdb / lldb)
-O0 bez optymalizacji
-l <lib> dolinkuj bibliotekę C, to samo co link "lib" w pliku
--target <nazwa> zbuduj na inny system: windows, linux, arm64, macos albo triple LLVM
-g dodaj informacje dla debuggera (gdb / lldb / Visual Studio)
-O0 bez optymalizacji
```
Przykłady:
@ -226,6 +263,7 @@ x += 1 // także -= *= /= %=
| `char` | jeden znak wielkości bajtu | `'A'`, `'\n'` |
| `str` | tekst | `"cześć\tświecie"` |
| `[]T` | lista (tablica) elementów `T` | `[1, 2, 3]` |
| `map[K]V` | wartości typu `V` znajdowane po kluczu typu `K` | `["a": 1, "b": 2]` |
| twoje struktury | nazwane grupy wartości | `Punkt(1, 2)` |
Znaki specjalne w tekstach: `\n` nowa linia, `\t` tabulator, `\r`, `\0`, `\\`, `\"`, `\'`.
@ -332,6 +370,14 @@ for i in 0..10 { // i = 0, 1, …, 9 (koniec nie jest wliczany)
for imie in imiona { // każdy element tablicy (albo każdy znak str)
print(imie)
}
for i, imie in imiona { // razem z indeksem: 0, 1, 2, ...
print(i, imie)
}
for klucz, wartosc in wiek { // każdy wpis mapy, w kolejności dodawania kluczy
print(klucz, wartosc) // (for klucz in wiek: same klucze)
}
```
- Warunek musi być typu `bool`. `if x {` z liczbą to błąd; napisz `if x != 0 {`.
@ -375,11 +421,13 @@ fn bez_wyniku(str wiadomosc) { // bez "->": nic nie zwraca
Żeby zmienić zmienną wywołującego, przekaż wskaźnik, zobacz [Wskaźniki](#14-wskaźniki).
- Funkcja z `-> typ` musi zwrócić wartość na każdej ścieżce. Finch to sprawdza.
- Funkcji nie można definiować wewnątrz innej funkcji.
- Funkcję, która może się nie udać, zapisuje się `-> int!` (albo `-> !` bez wyniku); zobacz
[Błędy jako wartości](#błędy-jako-wartości).
- Długie wywołania możesz rozbić na kilka linijek wewnątrz nawiasów; przecinek po ostatnim argumencie jest dozwolony.
---
## 10. Tablice
## 10. Tablice i mapy
```c
liczby := [5, 3, 8] // tablica int
@ -408,6 +456,45 @@ siatka := [[1, 2], [3, 4]] // tablice tablic
**Przypisanie kopiuje:** po `b := a` zmiana `b` nie zmienia `a`.
### Mapy
`map[K]V` znajduje wartości po kluczu. Kluczem może być liczba całkowita, `char`, `bool` albo `str`;
wartością cokolwiek (tablice, struktury, inne mapy). Przechodzenie pętlą idzie w kolejności, w jakiej
klucze zostały dodane po raz pierwszy.
```c
wiek := ["anna": 31, "bob": 25] // literał mapy: map[str]int
map[str][]str grupy // pusta mapa
map[int]str nazwy = [:] // [:] to pusta mapa tam, gdzie typ jest znany
```
| Operacja | Znaczenie |
|---|---|
| `m[k]` | wartość dla `k`; brak klucza zatrzymuje program komunikatem `the key "k" is not in the map` |
| `m[k] = v` | dodaj albo zastąp |
| `m[k] += 1`, `m[k].push(x)`, `m[k].pole = …` | zmiana brakującego klucza najpierw go dodaje, z wartością domyślną typu (0, `""`, `[]`, …) |
| `m.len` | liczba kluczy |
| `m.has(k)` | czy `k` jest w mapie? |
| `m.get(k, domyslna)` | wartość albo `domyslna` (liczona tylko w razie potrzeby) |
| `m.remove(k)` | usuwa `k`; `true`, jeśli był |
| `m.clear()` | usuwa wszystko |
| `m.keys()`, `m.values()` | nowe tablice, w kolejności dodawania |
| `print(m)`, `str(m)` | `{"anna": 31, "bob": 25}` |
```c
map[str]int ile
for slowo in tekst.split(" ") {
ile[slowo] += 1 // liczenie: nowe słowo zaczyna od 0
}
for slowo, n in ile {
print(slowo, n)
}
```
Wyszukiwanie używa haszowania (średnio stały czas). Tak jak tablice, mapy są właścicielami kluczy
i wartości, kopiują się przy przypisaniu i zwalniają na końcu bloku. Nie dodawaj ani nie usuwaj kluczy
mapy wewnątrz `for` po tej samej mapie; zbierz je do tablicy i zmień mapę po pętli.
---
## 11. Tekst (str)
@ -437,7 +524,7 @@ przekazanie go do C jako `char*` działa.
---
## 12. Struktury
## 12. Struktury i metody
```c
struct Gracz {
@ -457,7 +544,34 @@ print(g) // Gracz(imie: "Ola", zycia: 2, wyniki: [10], pozycja: Punkt(x: 5,
- Przypisanie albo przekazanie struktury ją kopiuje, razem z jej tablicami i tekstami.
- Struktura nie może zawierać samej siebie wprost; dla takiego pola użyj `ptr[Wezel]` albo `[]Wezel` (drzewa, listy).
- Struktury nie mają metod. Pisz funkcje, które je przyjmują: `fn wylecz(Gracz g) -> Gracz`.
### Metody
Metoda to funkcja należąca do struktury: `fn Struktura.nazwa(...)`. W środku `self` to struktura,
na której ją wywołano, i to jest sama wartość wywołującego, nie kopia: zmiany w `self` zostają.
```c
fn Gracz.wylecz(int ile) {
self.zycia += ile
}
fn Gracz.zyje() -> bool {
return self.zycia > 0
}
g := Gracz(imie: "Ola")
g.wylecz(2) // g.zycia wynosi teraz 5
if g.zyje() { ... }
druzyna[0].wylecz(1) // na elemencie tablicy, polu, m[klucz], przez ptr[Gracz] ...
```
- Metoda jest w tym samym pliku (module) co jej struktura i jest dostępna wszędzie, gdzie ta struktura.
- Metody można też dopisywać do **struktur z nagłówków C**: `fn Vector2.length() -> f32 { ... }`.
- Metoda nie może nazywać się tak jak pole.
- Wywołanie metody zmieniającej `self` na zmiennej pętli (`for g in druzyna { g.wylecz(1) }`) to błąd,
bo zmienna pętli jest tylko do odczytu; użyj `for i in 0..druzyna.len { druzyna[i].wylecz(1) }`.
- Tak jak funkcje, metody mogą się nie udać (`-> !`); zobacz [Błędy jako wartości](#błędy-jako-wartości).
---
@ -520,14 +634,16 @@ Użycie `.value`, `.pole` albo `[i]` na wskaźniku `null` **zatrzymuje program**
|---|---|
| `print(a, b, ...)` | Wypisuje wszystkie wartości oddzielone spacjami i przechodzi do nowej linii. Działa z każdym typem, także z tablicami i strukturami. |
| `input()`, `input("pytanie")` | Czyta jedną linijkę wpisaną przez użytkownika (bez znaku nowej linii). Na końcu wejścia daje pusty tekst. |
| `read_file(sciezka)` | Cały plik jako `str`. Jeśli nie da się go przeczytać, zatrzymuje program z czytelnym komunikatem. |
| `write_file(sciezka, tekst)` | Zapisuje (zastępuje) plik; oddaje `true`, jeśli się udało. |
| `read_file(sciezka)` | Cały plik jako `str`. Jeśli nie da się go przeczytać, zatrzymuje program z czytelnym komunikatem, chyba że obsłużysz to: `read_file(p) or ...`. |
| `write_file(sciezka, tekst)` | Zapisuje (zastępuje) plik; oddaje `true`, jeśli się udało. Z `or` / `try` porażka niesie przyczynę. |
| `file_exists(sciezka)` | `true` / `false` |
| `delete_file(sciezka)` | Usuwa plik; `true`, jeśli się udało (albo przyczyna, z `or` / `try`). |
| `error(komunikat)` | Porażka, którą zwraca funkcja mogąca się nie udać: `return error("...")`. |
| `shell(polecenie)` | Uruchamia polecenie powłoki i oddaje jego kod wyjścia. |
| `exit(kod)` | Natychmiast kończy program. |
| `addr(x)` | Wskaźnik na `x`; `addr(funkcja)` daje C wskaźnik na funkcję (callback). |
| `new(wartosc)`, `free(p)` | Ręczna pamięć na stercie (zobacz [Pamięć](#13-pamięć-kto-co-zwalnia)). |
| `int(x)`, `str(x)`, `u8(x)`, … | Zamiany typów (zobacz [Zamiana typów](#zamiana-typów)). |
| `int(x)`, `str(x)`, `u8(x)`, … | Zamiany typów (zobacz [Zamiana typów](#zamiana-typów)). `str(x)` działa na każdym typie i daje ten sam tekst, co `print`. `int(tekst) or 0` obsługuje tekst, który nie jest liczbą. |
---
@ -669,6 +785,54 @@ Oba działają bezpośrednio; `examples/opengl.fch` i `examples/vulkan.fch` to k
## 18. Błędy
### Błędy jako wartości
Niektóre porażki są normalne: użytkownik wpisze `abc`, pliku nie ma. Finch obsługuje je bez wyjątków
i bez ukrytych skoków. Funkcja, która może się nie udać, mówi to znakiem `!` po typie wyniku i kończy się
porażką przez `return error("komunikat")`:
```c
fn port_z_tekstu(str tekst) -> int! {
n := int(tekst) or { return error("'" + tekst + "' to nie liczba") }
if n < 1 || n > 65535 {
return error("port " + str(n) + " jest poza zakresem")
}
return n
}
fn zapisz(str sciezka, str tekst) -> ! { // może się nie udać, nic nie oddaje
try write_file(sciezka, tekst)
}
```
Wywołujący **musi** obsłużyć porażkę, na jeden z trzech sposobów (zapomnienie to błąd kompilacji):
| Kod | W razie porażki |
|---|---|
| `port := port_z_tekstu(s) or 8080` | użyj tej wartości (liczonej tylko przy porażce; może to być kolejne wywołanie z `or`) |
| `port := port_z_tekstu(s) or { print(err); return }` | wykonaj blok; `err` to komunikat (`str`). Blok musi wyjść (`return`, `break`, `continue`, `exit`), chyba że wynik nie jest używany. |
| `port := try port_z_tekstu(s)` | zakończ bieżącą funkcję tym samym błędem (musi też móc się nie udać) |
```c
fn wczytaj(str sciezka) -> Konfig! {
tekst := try read_file(sciezka)
port := try port_z_tekstu(tekst.trim())
return Konfig(port: port)
}
fn main() -> ! { // main też może się nie udać: błąd zostanie wypisany, a kod wyjścia to 1
konfig := try wczytaj("app.conf")
...
}
```
Funkcje wbudowane, które mogą się nie udać, działają tak samo: `int(tekst)`, `float(tekst)`, `read_file`,
`write_file`, `delete_file`. Bez `or` / `try` zachowują się jak wcześniej (`int("x")` zatrzymuje program,
`write_file` oddaje `bool`).
Pod spodem funkcja, która może się nie udać, zwraca wartość z flagą i komunikatem: bez alokacji przy
sukcesie, bez zwijania stosu, a porażka kosztuje tyle, co zbudowanie komunikatu.
### Błędy kompilacji
```
@ -692,11 +856,31 @@ Zamiast niezdefiniowanego zachowania (jak w C) Finch zatrzymuje się z komunikat
| `runtime error: pop() on an empty array` | |
| `runtime error: used .value on a null pointer` | także `.pole` i `[i]` przez `null` |
| `runtime error: can't turn "x" into int` | `int(...)` / `float(...)` na tekście, który nie jest liczbą |
| `runtime error: can't read the file "…"` | `read_file` na brakującym albo nieczytelnym pliku |
| `runtime error: can't read the file "…"` | `read_file` na brakującym albo nieczytelnym pliku (obsłuż to przez `or`) |
| `runtime error: the key "x" is not in the map …` | `m["x"]`, gdy mapa nie ma takiego klucza (użyj `.has` albo `.get`) |
| `runtime error: called .f() on a null pointer` | metoda wywołana przez `null` w `ptr[T]` |
---
## 19. Edytor: VS Code
## 19. Edytory: VS Code, Kate i inne
Wszystkie funkcje edytorów pochodzą z jednego serwera języka, `finch lsp`, który używa prawdziwego
kompilatora: błędy na bieżąco, typy i opisy po najechaniu myszą, idź do definicji, podpowiedzi (pola,
metody, metody map i tablic po `.`, zawartość modułów, nazwy z nagłówków C), konspekt pliku i podpowiedzi
parametrów.
### Kate (oraz KWrite, KDevelop)
```sh
editors/kate/install.sh
```
Instaluje podświetlanie (`~/.local/share/org.kde.syntax-highlighting/syntax/finch.xml`) i dopisuje `finch`
do ustawień klienta LSP w Kate, zachowując twoje pozostałe serwery. Uruchom Kate ponownie i włącz wtyczkę
**LSP Client**. Żeby uruchamiać programy, dodaj `finch run %f` jako cel we wtyczce **Build & Run**; komunikaty
Fincha `plik:linia:kolumna: error:` są wtedy klikalne. Szczegóły: `editors/kate/README.md`.
### VS Code
Rozszerzenie **Finch** (`editors/vscode`, dołączane też do każdego wydania jako plik `.vsix`) daje:
podświetlanie składni, błędy na bieżąco, podpowiedzi (także pola i metody po `.`), typy po najechaniu
@ -704,8 +888,12 @@ myszą, idź do definicji (F12), konspekt pliku, podpowiedzi parametrów, szablo
(`Ctrl+F5`). Błędy z **Finch: Build This File** trafiają do panelu Problems.
Instalacja: Rozszerzenia → `…` → *Install from VSIX…* → wybierz `finch-lang-*.vsix`. Rozszerzenie uruchamia
`finch` z PATH; jeśli jest gdzie indziej, ustaw **Finch: Path** w ustawieniach. Inne edytory obsługujące
Language Server Protocol (Neovim, Helix, Zed, Emacs, Sublime) mogą używać `finch lsp` bezpośrednio.
`finch` z PATH; jeśli jest gdzie indziej, ustaw **Finch: Path** w ustawieniach.
### Inne
Neovim, Helix, Zed, Emacs, Sublime i każdy inny edytor obsługujący Language Server Protocol:
uruchamiaj `finch lsp` dla plików `.fch` (stdin/stdout, bez opcji).
## 20. Debugowanie
@ -738,6 +926,9 @@ CodeView, który czyta debugger Visual Studio i WinDbg.
| Biblioteka nie znajduje się przy starcie programu | Zlinkowano ją z folderu, którego system nie przeszukuje. Uruchamiaj w tym samym `nix-shell` albo zainstaluj ją systemowo. |
| Windows: `finch` nie linkuje (błędy `LNK…` o `libcmt`, `kernel32`) | Zainstaluj Visual Studio Build Tools z *Desktop development with C++*. |
| Windows: `finch.exe` się nie uruchamia (brak `libclang.dll`) | Trzymaj `libclang.dll` obok `finch.exe`. |
| macOS: `finch` się nie uruchamia (`Library not loaded: …libLLVM…`) | `brew install llvm@21`. |
| macOS: `can't find the C header 'stdio.h'` | Zainstaluj narzędzia wiersza poleceń: `xcode-select --install`. |
| `--target arm64`: `no C compiler found to link with` | Zainstaluj `aarch64-linux-gnu-gcc` (Debian: `gcc-aarch64-linux-gnu`) albo ustaw `FINCH_CC`. |
| `clang` w `nix-shell` nie widzi `stdio.h` | Masz stary `shell.nix`: `llvmPackages.clang` musi być przed `llvmPackages.libclang`. |
| Program nigdy się nie kończy | Warunek pętli nigdy nie staje się fałszywy. Naciśnij Ctrl+C. |
@ -756,17 +947,18 @@ Finch/
│ ├── fail/ programy, które muszą się nie udać, z oczekiwanym błędem w 1. linijce
│ ├── run.sh uruchamia testy (MEMCHECK=1 sprawdza też pamięć valgrindem)
│ └── boot.sh buduje kompilator samohostujący nim samym i porównuje
├── editors/vscode/ rozszerzenie VS Code
├── editors/ rozszerzenie VS Code (vscode/), podświetlanie i konfiguracja LSP dla Kate (kate/)
├── docs/ ta dokumentacja (en, pl), łącznie ze ściągą
├── shell.nix środowisko deweloperskie Nix
└── CMakeLists.txt
```
```sh
tests/run.sh # → 59 passed, 0 failed
tests/run.sh # → 74 passed, 0 failed
MEMCHECK=1 tests/run.sh # to samo pod valgrindem: bez wycieków i złych dostępów do pamięci
tests/boot.sh # sprawdzenie samohostowania (wymaga clanga)
tests/windows.sh # każdy test zbudowany na Windowsa i uruchomiony w Wine
tests/cross.sh windows # każdy test zbudowany na Windowsa i uruchomiony w Wine
tests/cross.sh arm64 # każdy test zbudowany na Linuksa ARM64 i uruchomiony w QEMU
python3 tests/lsp_test.py # serwer języka
```
@ -774,12 +966,11 @@ python3 tests/lsp_test.py # serwer języka
## 23. Obecne ograniczenia
Finch 2.0 to kompletny mały język, ale nie skończony. Jeszcze nie ma:
Jeszcze nie ma:
- Metod w strukturach, typów generycznych, słowników (map), `match`. (Używaj tablic struktur i funkcji.)
- Błędów jako wartości: błąd w `int("x")` albo `read_file` zatrzymuje program. Sprawdzaj wcześniej (`file_exists`).
- Typów generycznych (własnego `Lista[T]`), interfejsów, `match`, enumów pisanych w Finchu.
- Tekstu świadomego Unicode: `.len`, `s[i]` i `upper()` działają na bajtach / ASCII.
- Wątków.
- Platform innych niż Linux i Windows na x86-64 (macOS, ARM).
- Windowsa na ARM64, systemów 32-bitowych, WebAssembly.
Plan rozwoju jest w [README](../../README.pl.md#plan-rozwoju).