Finch 2.4.0: methods, maps, errors as values; str() of any value; macOS and ARM64 docs; Kate support

- fn Struct.method(...) with self by reference, also on C structs
- map[K]V: insertion-ordered hash maps, literals, m[k] += 1, has/get/remove/keys/values
- -> T! / -> !, return error(...), or <value>, or { err }, try; fallible int/float/read_file/write_file/delete_file
- for i, x in list / for k, v in map
- print and str() share one text formatter
- LSP: method and map completion, method signatures; grammar and snippets for VS Code and Kate
- tests: 74 (methods, errors, maps + 11 failure cases); docs at all three levels, en and pl

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
Nexoniarz 2026-10-09 01:11:12 +02:00
commit b872be3176
55 changed files with 3400 additions and 336 deletions

View file

@ -16,7 +16,7 @@ Cały Finch na jednej stronie. Wyjaśnienia są w [przewodnikach](../../README.p
| `finch lsp` | serwer języka (korzystają z niego edytory) |
| `finch version` | wersja |
| `-l lib` | dolinkuj bibliotekę C (jak `link "lib"`) |
| `--target windows` / `linux` / triple | zbuduj dla innego systemu |
| `--target windows` / `linux` / `arm64` / `macos` / triple | zbuduj dla innego systemu |
| `-g` | informacje dla debuggera (gdb, lldb, Visual Studio) |
| `-O0` | bez optymalizacji |
@ -71,6 +71,7 @@ Jedna instrukcja na linijkę, bez średników, `{` w tej samej linijce, bez nawi
| `u8 u16 u32 u64` | bez znaku, z rozmiarem |
| `f32 f64` | zmiennoprzecinkowe |
| `[]T` | tablica: `[1, 2, 3]`, `[]str imiona` |
| `map[K]V` | mapa: `["a": 1]`, `map[str]int ile`, `[:]` |
| `ptr[T]`, `ptr` | wskaźnik, wskaźnik bez typu |
| `Nazwa` / `modul.Nazwa` | struktura |
@ -100,6 +101,8 @@ if a > b { … } else if a == b { … } else { … }
while x > 0 { … }
for i in 0..10 { … } // 0 … 9
for el in lista { … } // każdy element (albo znak str)
for i, el in lista { … } // razem z indeksem
for klucz, wart in m { … } // każdy wpis mapy, w kolejności dodawania
break continue return wartosc
defer sprzatanie() // uruchomi się na końcu bloku
```
@ -121,6 +124,47 @@ Parametry zachowują się jak kopie. Kolejność w pliku nie ma znaczenia. Przec
---
## Metody
```c
fn Punkt.przesun(int dx, int dy) { // self to Punkt, na którym wywołano (nie kopia)
self.x += dx
self.y += dy
}
fn Punkt.odleglosc() -> float { … }
p.przesun(1, 2) lista[0].przesun(1, 1) wsk_na_punkt.przesun(0, 1)
```
Także na strukturach z C: `fn Vector2.length() -> f32 { … }`.
---
## Błędy jako wartości
```c
fn parsuj(str s) -> int! { // ! = może się nie udać
if s.len == 0 {
return error("pusty")
}
return int(s) or { return error("to nie liczba: " + s) }
}
fn zapisz(str p, str t) -> ! { // może się nie udać, bez wyniku
try write_file(p, t)
}
```
| Kod | Przy porażce |
|---|---|
| `x := parsuj(s) or 0` | użyj 0 |
| `x := parsuj(s) or { print(err); return }` | wykonaj blok (`err`: komunikat) |
| `x := try parsuj(s)` | zakończ porażką też bieżącą funkcję |
| `fn main() -> !` | porażka wypisuje `error: …`, kod wyjścia 1 |
Funkcje wbudowane, które mogą się nie udać: `int(s)`, `float(s)`, `read_file`, `write_file`, `delete_file`.
---
## Struktury
| Kod | Znaczenie |
@ -155,6 +199,23 @@ Parametry zachowują się jak kopie. Kolejność w pliku nie ma znaczenia. Przec
---
## Mapy `map[K]V`
| Kod | Daje |
|---|---|
| `m := ["a": 1, "b": 2]` | mapa (klucze: liczby, char, bool, str) |
| `m[k]` | wartość (brak klucza: program się zatrzymuje) |
| `m[k] = v` | dodaj / zastąp |
| `m[k] += 1`, `m[k].push(x)` | brakujący klucz zaczyna od wartości domyślnej (0, `[]`, …) |
| `m.len` | liczba kluczy |
| `m.has(k)` | czy jest |
| `m.get(k, domyslna)` | wartość albo domyślna |
| `m.remove(k)` | bool: czy był |
| `m.clear()` | wyczyść |
| `m.keys()`, `m.values()` | tablice, w kolejności dodawania |
---
## Tekst `str`
| Kod | Daje |
@ -189,6 +250,8 @@ Parametry zachowują się jak kopie. Kolejność w pliku nie ma znaczenia. Przec
| `char(66)` | `'B'` |
| `bool(0)` | `false` |
| `str(42)`, `str(1.5)`, `str(true)`, `str('c')` | tekst |
| `str([1, 2])`, `str(m)`, `str(punkt)` | ten sam tekst, który pokazuje `print` |
| `int("x") or 0`, `float(s) or 0.0` | liczba albo wartość zapasowa |
| `str(bajty)` | `[]u8` → tekst |
| `str(p)` | `char*` z C → tekst |
| `ptr(p)`, `ptr(16)` | wskaźnik bez typu, ze wskaźnika albo liczby |
@ -210,6 +273,7 @@ Automatycznie tylko wtedy, gdy nic nie ginie: mniejsza → większa liczba, dowo
| `delete_file(sciezka)` | usuń plik |
| `shell(polecenie)` | uruchom polecenie, jego kod wyjścia |
| `exit(kod)` | zakończ program od razu |
| `error(komunikat)` | `return error("…")` w funkcji `-> T!` |
| `addr(x)` | wskaźnik na x; `addr(fn)` = callback dla C |
| `new(wartosc)` | wartość na stercie → `ptr[T]` |
| `free(p)` | oddaj ją |
@ -281,11 +345,17 @@ ksztalty.Pudlo inne // w deklaracjach
| `pop() on an empty array` | `pop()` na pustej tablicy |
| `used .value on a null pointer` | `.value` / `.pole` / `[i]` przez `null` |
| `can't turn "x" into int` | `int("x")` |
| `can't read the file "…"` | `read_file` |
| `can't read the file "…"` | `read_file` (bez `or`) |
| `the key "x" is not in the map` | `m["x"]` |
---
## VS Code (rozszerzenie „Finch”)
## Edytory
Kate: `editors/kate/install.sh`, potem włącz wtyczkę **LSP Client**; uruchamianie przez **Build & Run** → `finch run %f`.
Każdy edytor z LSP: `finch lsp`.
### VS Code (rozszerzenie „Finch”)
| Klawisz / akcja | Robi |
|---|---|
@ -295,7 +365,7 @@ ksztalty.Pudlo inne // w deklaracjach
| najechanie myszą | typ / sygnatura / opis |
| `Ctrl+Spacja` | podpowiedzi (po `.`: pola, metody, zawartość modułu) |
| `Ctrl+Shift+O` | funkcje i struktury w pliku |
| `main`, `fn`, `fnr`, `struct`, `for`, `foreach`, `if`, `ife`, `while`, `input` + Tab | szablony |
| `main`, `fn`, `fnr`, `fnf`, `method`, `struct`, `for`, `foreach`, `forkv`, `map`, `orb`, `if`, `ife`, `while`, `input` + Tab | szablony |
| ustawienie `finch.path` | gdzie jest finch / finch.exe |
---
@ -314,3 +384,7 @@ ksztalty.Pudlo inne // w deklaracjach
| `import` / `link` | zaimportuj / dolinkuj |
| `struct` | struktura |
| `defer` | odłóż (na koniec bloku) |
| `or` | albo (co zrobić przy porażce) |
| `try` | spróbuj (porażkę przekaż dalej) |
| `self` | sam (w metodzie: struktura, na której ją wywołano) |
| `map` | mapa |