Rename the Finch file extension from .fn to .fch

.fn is already used by other tools (e.g. Fennel). Modules are now looked up as name.fch;
a leftover name.fn gets a clear message telling you to rename it.

Co-Authored-By: Claude Opus 5.5 <noreply@anthropic.com>
This commit is contained in:
Nexoniarz 2026-10-08 19:27:42 +02:00
commit f897fb3140
92 changed files with 160 additions and 144 deletions

View file

@ -48,7 +48,7 @@ Finch to jednoprzebiegowy front-end przed LLVM: sprawdzanie typów i generowanie
po AST, bez własnej reprezentacji pośredniej.
```
main.fn ──► Loader::load() ── lex() ── parse() ──► Program (+ każdy importowany moduł, rekurencyjnie)
main.fch ──► Loader::load() ── lex() ── parse() ──► Program (+ każdy importowany moduł, rekurencyjnie)
│
wszystkie `import "x.h"` ──► importHeaders() (libclang) ──► CImports
│
@ -100,7 +100,7 @@ Decyzje, które kształtują resztę:
| `src/abi.cpp` | 310 | Klasyfikacja System V x86-64, wywołania C ze strukturami przez wartość, wrappery wywoływalne z C |
| `src/main.cpp` | 390 | Sterownik: CLI, ładowanie, maszyna docelowa, O2, emisja, cache runtime'u, linkowanie, porady przy błędach linkera, `run` |
| `runtime/finch_rt.c` | 440 | Biblioteka uruchomieniowa (§12) |
| `boot/*.fn` | 3080 | Kompilator samohostujący (§17) |
| `boot/*.fch` | 3080 | Kompilator samohostujący (§17) |
---
@ -199,7 +199,7 @@ Wszystkie węzły są w `src/ast.h`: małe hierarchie klas z jawnym `kind`, rozg
| `Member` | `MemberExpr` | `obj`, `field` (`.x`, `.len`, `.ptr`, `.value`) |
| `Index` | `IndexExpr` | `obj`, `index` |
| `ArrayLit` | `ArrayLitExpr` | `elems` |
| `Method` | `MethodExpr` | `obj`, `name`, `args`, `argNames`; także `modul.fn(...)` |
| `Method` | `MethodExpr` | `obj`, `name`, `args`, `argNames`; także `modul.fch(...)` |
| StmtKind | Węzeł |
|---|---|
@ -236,7 +236,7 @@ Równość jest strukturalna; dwa `Struct` są równe, gdy mają to samo `info`.
`Loader::load(path, module, from)` w `main.cpp` czyta plik, dopisuje go do `g_files` (pozycje niosą
indeks pliku w `Pos::file`), leksuje go i parsuje, a potem wczytuje każdy jeszcze niewidziany `import nazwa`:
`nazwa.fn` obok importującego pliku albo w folderze z `FINCH_PATH`. Wynik to `std::vector<Program>`,
`nazwa.fch` obok importującego pliku albo w folderze z `FINCH_PATH`. Wynik to `std::vector<Program>`,
z głównym plikiem na początku. Cykle nie przeszkadzają: moduł jest oznaczany jako wczytany, zanim
zaczniemy podążać za jego importami.
@ -605,7 +605,7 @@ własność (`copy`, `own`, `drop`, `from_c`), tablice (`reserve`, `make`, `resi
### 13.1 Import nagłówków
`importHeaders(imports, dirs)` parsuje każdy `import "x.h"` jako osobną jednostkę translacji z pliku
w pamięci `#include "x.h"`, z `-x c -std=gnu11`, `-I` dla folderu każdego pliku `.fn` i `-isystem` dla
w pamięci `#include "x.h"`, z `-x c -std=gnu11`, `-I` dla folderu każdego pliku `.fch` i `-isystem` dla
każdego katalogu przeszukiwanego przez systemowy kompilator C (odczytanego z `$CC -E -v -x c /dev/null`,
dzięki czemu działa to na NixOS). `gnu11`, bo glibc w trybie ścisłego ISO ukrywa `M_PI` i podobne.
@ -657,7 +657,7 @@ i atrybutami, a wyniki-struktury odbudowuje w ten sam sposób.
`cThunk(fn)` to odwrotność dla `addr(fn)`: wewnętrzna funkcja z sygnaturą C, która składa parametry-struktury
z rejestrów albo pamięci `byval`, woła funkcję Fincha i obniża jej wynik. Akceptowane są tylko sygnatury zgodne z C.
`tests/run/c_structs.fn` sprawdza `{float,float}`, `{float,float,float}`, `{u8×4}`, `{double,int}`,
`tests/run/c_structs.fch` sprawdza `{float,float}`, `{float,float,float}`, `{u8×4}`, `{double,int}`,
`{i64,i64}`, strukturę 24-bajtową, strukturę z `char[8]`, zagnieżdżone struktury, wyczerpanie rejestrów
przy 13 argumentach-strukturach oraz wywołania zwrotne przyjmujące i zwracające struktury, na bibliotece C
kompilowanej przez `link "abi.c"`. Wyniki zgadzają się z tymi samymi wywołaniami zrobionymi z C.
@ -665,7 +665,7 @@ kompilowanej przez `link "abi.c"`. Wyniki zgadzają się z tymi samymi wywołani
### 13.4 Linkowanie kodu C
`link "nazwa"` próbuje `pkg-config --libs nazwa`, a potem `-lnazwa`. `link "plik.c"` kompiluje plik
(względem pliku `.fn`) przez `$CC -O2 -fPIC -c` do tymczasowego obiektu; pliki `.o` i `.a` przechodzą
(względem pliku `.fch`) przez `$CC -O2 -fPIC -c` do tymczasowego obiektu; pliki `.o` i `.a` przechodzą
bez zmian. Gdy linkowanie się nie uda, `linkFailed()` mapuje niezdefiniowane symbole na nagłówek, który
je zadeklarował, i wypisuje linijkę `link` do dopisania.
@ -676,7 +676,7 @@ je zadeklarował, i wypisuje linijkę `link` do dopisania.
- **Cel:** `sys::getDefaultTargetTriple()`, CPU `generic`, `Reloc::PIC_`. Data layout jest ustawiany na
module, zanim powstanie jakikolwiek IR (od niego zależy wyrównanie loadów i store'ów).
- **Optymalizacja:** `PassBuilder::buildPerModuleDefaultPipeline(O2)`: środkowa część `-O2` z clanga.
`-O0` ją pomija (`finch ir plik.fn -O0` pokazuje surowe wyjście `Codegen`).
`-O0` ją pomija (`finch ir plik.fch -O0` pokazuje surowe wyjście `Codegen`).
- **Emisja:** stary `PassManager` + `addPassesToEmitFile(ObjectFile)`.
- **Linkowanie:** `$CC prog.o rt.o [obiekty użytkownika] -lm [biblioteki]`. Na Niksie wrapper cc zamienia
ścieżki `-L` na `RPATH`, więc programy działają bez `LD_LIBRARY_PATH`.
@ -717,11 +717,11 @@ wypisuje `internal compiler error (please report)` i kończy proces z kodem 2.
| Plik | Zawartość |
|---|---|
| `boot/lexer.fn` | lekser (tokeny to `{kind, text, line, col, nl}`; rodzaje to słowa, a słowa kluczowe i operatory są swoim własnym rodzajem) |
| `boot/ast.fn` | `Type` (`kind`, `elem` jako tablica 0/1 elementów, `name`, `module`), jeden ogólny `Node` na wszystko, `Program` |
| `boot/parser.fn` | ta sama gramatyka i reguły nowych linii co parser C++, wspinanie się po priorytetach dla operatorów binarnych |
| `boot/gen.fn` | sprawdzanie typów + generator **tekstowego LLVM IR**: zasięgi, miejsca, konwersje, kopie, helpery, wypisywanie, kontrole, metody tablic i tekstów |
| `boot/main.fn` | ładowanie modułów i sterownik: zapisuje `.ll`, uruchamia `clang -O2 plik.ll runtime/finch_rt.c` |
| `boot/lexer.fch` | lekser (tokeny to `{kind, text, line, col, nl}`; rodzaje to słowa, a słowa kluczowe i operatory są swoim własnym rodzajem) |
| `boot/ast.fch` | `Type` (`kind`, `elem` jako tablica 0/1 elementów, `name`, `module`), jeden ogólny `Node` na wszystko, `Program` |
| `boot/parser.fch` | ta sama gramatyka i reguły nowych linii co parser C++, wspinanie się po priorytetach dla operatorów binarnych |
| `boot/gen.fch` | sprawdzanie typów + generator **tekstowego LLVM IR**: zasięgi, miejsca, konwersje, kopie, helpery, wypisywanie, kontrole, metody tablic i tekstów |
| `boot/main.fch` | ładowanie modułów i sterownik: zapisuje `.ll`, uruchamia `clang -O2 plik.ll runtime/finch_rt.c` |
Obsługuje rdzeń języka: `int float bool char str`, `[]T`, struktury (wartości domyślne, konstruktory po
nazwie i po kolei), `ptr[T]`/`addr`/`new`/`free`/`null`, wszystkie instrukcje poza `defer`, moduły oraz
@ -763,9 +763,9 @@ wynik z oczekiwanym. Kompilacja samego siebie zajmuje kompilatorowi samohostują
## 19. Testy
- `tests/run.sh`: każdy `tests/run/*.fn` z `fn main` musi wypisać dokładnie swój `.out` (stdin z `.in`, jeśli
jest); pliki bez `main` to moduły albo pliki pomocnicze. Każdy `tests/fail/*.fn` musi się nie udać z tekstem
z linijki `// expect:`. Obecnie **58 passed, 0 failed**.
- `tests/run.sh`: każdy `tests/run/*.fch` z `fn main` musi wypisać dokładnie swój `.out` (stdin z `.in`, jeśli
jest); pliki bez `main` to moduły albo pliki pomocnicze. Każdy `tests/fail/*.fch` musi się nie udać z tekstem
z linijki `// expect:`. Obecnie **59 passed, 0 failed**.
- `MEMCHECK=1 tests/run.sh`: to samo plus valgrind na każdym programie (bez wycieków i złych dostępów).
- `tests/boot.sh`: punkt stały samohostowania i przebieg na podzbiorze (§17).
@ -797,7 +797,7 @@ wynik z oczekiwanym. Kompilacja samego siebie zajmuje kompilatorowi samohostują
| Funkcja | Robi |
|---|---|
| `Loader::load` / `findModule` | czyta, leksuje i parsuje plik oraz rekurencyjnie jego moduły / szuka `nazwa.fn` |
| `Loader::load` / `findModule` | czyta, leksuje i parsuje plik oraz rekurencyjnie jego moduły / szuka `nazwa.fch` |
| `hostMachine`, `optimize`, `emitObject` | maszyna docelowa, potok O2, plik obiektowy |
| `runtimeObject` | kompiluje runtime i trzyma go w cache |
| `capture`, `libFlags`, `link` | uruchamia polecenie / pkg-config albo `-l` / linkowanie, z kompilacją plików z `link "x.c"` |
@ -868,7 +868,7 @@ wynik z oczekiwanym. Kompilacja samego siebie zajmuje kompilatorowi samohostują
**Funkcja wbudowana:** dodaj nazwę do `isBuiltin()`, obsłuż ją w `call()`, zaimplementuj (w IR albo jako
funkcję runtime'u zadeklarowaną w tabeli `rt()`), dodaj przypadki w `tests/run/` i `tests/fail/`. Jeśli ma
istnieć też w kompilatorze samohostującym, dodaj ją do `call()` i `runtimeDecls()` w `boot/gen.fn`.
istnieć też w kompilatorze samohostującym, dodaj ją do `call()` i `runtimeDecls()` w `boot/gen.fch`.
**Metoda tablicy albo tekstu:** dodaj gałąź w `arrayMethod()` albo w części `str` w `method()`; jeśli
zmienia tablicę, dopisz jej nazwę do zbiorów `changing` w `method()` i `mutatesExpr()`, żeby pożyczanie

View file

@ -92,11 +92,11 @@ fn main() {
}
```
3. Zapisz plik w folderze `Finch` pod nazwą **`czesc.fn`**. Końcówka `.fn` mówi, że to program w Finchu.
3. Zapisz plik w folderze `Finch` pod nazwą **`czesc.fch`**. Końcówka `.fch` mówi, że to program w Finchu.
4. W Terminalu wpisz:
```sh
./build/finch run czesc.fn
./build/finch run czesc.fch
```
Zobaczysz:
@ -659,14 +659,14 @@ fn main() {
```
```
czesc.fn:3:11: error: there is no variable named 'wiekk'
czesc.fch:3:11: error: there is no variable named 'wiekk'
3 | print(wiekk)
| ^
```
Jak to czytać:
- `czesc.fn` to plik,
- `czesc.fch` to plik,
- `3` to numer **linijki**,
- `11` to który znak w linijce (**kolumna**),
- potem wyjaśnienie, a pod nim ta linijka ze strzałką `^` wskazującą problem.
@ -823,7 +823,7 @@ fn main() {
}
```
`return` w `main` kończy program. (Wersja z losową liczbą jest w `examples/guess.fn`.)
`return` w `main` kończy program. (Wersja z losową liczbą jest w `examples/guess.fch`.)
</details>
### Projekt 7: Średnia ocen

View file

@ -38,7 +38,7 @@ kompilator działa w środku. Do tego służy [przewodnik dla inżynierów](dla-
## 1. Czym jest Finch
Finch to język **kompilowany**. Narzędzie `finch` tłumaczy plik `.fn` na prawdziwy program
Finch to język **kompilowany**. Narzędzie `finch` tłumaczy plik `.fch` na prawdziwy program
(natywny plik wykonywalny, taki jak te z C). Korzysta przy tym z **LLVM**, tego samego zaplecza
kompilatorów, na którym działają clang, Rust i Swift.
@ -107,9 +107,9 @@ Inny kompilator wskażesz zmienną `CC`.
## 3. Polecenie finch
```
finch run <plik.fn> [argumenty...] skompiluj i od razu uruchom
finch build <plik.fn> [-o nazwa] skompiluj do programu (domyślna nazwa: nazwa pliku)
finch ir <plik.fn> pokaż LLVM IR (dla ciekawskich)
finch run <plik.fch> [argumenty...] skompiluj i od razu uruchom
finch build <plik.fch> [-o nazwa] skompiluj do programu (domyślna nazwa: nazwa pliku)
finch ir <plik.fch> pokaż LLVM IR (dla ciekawskich)
finch version pokaż wersję
opcje:
@ -121,10 +121,10 @@ opcje:
Przykłady:
```sh
finch run hello.fn # wypisuje wynik
finch run narzedzie.fn dane.txt -v # argumenty po nazwie pliku trafiają do programu
finch build gra.fn -o mojagra # tworzy ./mojagra
finch build gra.fn -g -O0 # wersja dla debuggera
finch run hello.fch # wypisuje wynik
finch run narzedzie.fch dane.txt -v # argumenty po nazwie pliku trafiają do programu
finch build gra.fch -o mojagra # tworzy ./mojagra
finch build gra.fch -g -O0 # wersja dla debuggera
```
`finch run` przekazuje dalej kod wyjścia programu. Jeśli program się wysypie, powie jak
@ -140,7 +140,7 @@ finch build gra.fn -g -O0 # wersja dla debuggera
kilka linijek */
import "math.h" // nagłówki C (opcjonalne), na górze
import ksztalty // moduły Fincha (opcjonalne): ksztalty.fn obok tego pliku
import ksztalty // moduły Fincha (opcjonalne): ksztalty.fch obok tego pliku
link "m" // biblioteki albo pliki C do dolinkowania (opcjonalne)
struct Punkt { // własne typy
@ -503,11 +503,11 @@ Użycie `.value`, `.pole` albo `[i]` na wskaźniku `null` **zatrzymuje program**
## 16. Moduły
Program możesz podzielić na pliki. `import ksztalty` wczytuje `ksztalty.fn` z tego samego folderu
Program możesz podzielić na pliki. `import ksztalty` wczytuje `ksztalty.fch` z tego samego folderu
(albo z folderu wymienionego w zmiennej środowiskowej `FINCH_PATH`, rozdzielonych `:`).
```c
// ksztalty.fn
// ksztalty.fch
struct Pudlo {
float w
float h
@ -519,7 +519,7 @@ fn pole(Pudlo p) -> float {
```
```c
// main.fn
// main.fch
import ksztalty
fn main() {
@ -541,7 +541,7 @@ fn main() {
```c
import "stdio.h"
import "GLFW/glfw3.h" // ścieżka w systemowych katalogach nagłówków
import "mojalib.h" // nagłówek obok twojego pliku .fn
import "mojalib.h" // nagłówek obok twojego pliku .fch
```
Finch czyta nagłówek przez **libclang** (parser C z clanga) i udostępnia:
@ -555,7 +555,7 @@ Finch czyta nagłówek przez **libclang** (parser C z clanga) i udostępnia:
```c
link "glfw" // używa libglfw.so (najpierw pyta pkg-config, jeśli jest)
link "pomocnicze.c" // skompiluj i dołącz własny plik C (obok pliku .fn)
link "pomocnicze.c" // skompiluj i dołącz własny plik C (obok pliku .fch)
link "gotowe.a" // albo plik obiektowy / bibliotekę statyczną
```
@ -618,7 +618,7 @@ Jej parametry muszą być typami C (liczby, wskaźniki, struktury C).
### Błędy kompilacji
```
gra.fn:12:9: error: 'wynik' must be int, but this is str
gra.fch:12:9: error: 'wynik' must be int, but this is str
12 | wynik = "wysoki"
| ^
```
@ -645,9 +645,9 @@ Zamiast niezdefiniowanego zachowania (jak w C) Finch zatrzymuje się z komunikat
## 19. Debugowanie
```sh
finch build gra.fn -g -O0 -o gra
finch build gra.fch -g -O0 -o gra
gdb ./gra
(gdb) break gra.fn:12
(gdb) break gra.fch:12
(gdb) run
(gdb) bt # gdzie jesteśmy, przez które funkcje
(gdb) info locals # wszystkie zmienne
@ -667,7 +667,7 @@ zmienne widoczne; bez niego optymalizator może część z nich usunąć.
| `… come from "x.h", but its library isn't linked` | Dopisz `link "nazwa"` na górze pliku. |
| `the library 'x' wasn't found` | Nie jest zainstalowana albo nazwa jest zła. Na Niksie dopisz ją do `shell.nix` i pracuj w `nix-shell`. |
| `the C function 'f' can't be used from Finch yet` | Używa unii, pól bitowych albo innego nieobsługiwanego typu przez wartość. Poszukaj wariantu ze wskaźnikami. |
| `can't find the module 'x'` | Połóż `x.fn` obok importującego pliku albo ustaw `FINCH_PATH`. |
| `can't find the module 'x'` | Połóż `x.fch` obok importującego pliku albo ustaw `FINCH_PATH`. |
| `couldn't build the Finch runtime` | Brak działającego kompilatora C. Zainstaluj gcc lub clang albo ustaw `CC`. |
| Biblioteka nie znajduje się przy starcie programu | Zlinkowano ją z folderu, którego system nie przeszukuje. Uruchamiaj w tym samym `nix-shell` albo zainstaluj ją systemowo. |
| `clang` w `nix-shell` nie widzi `stdio.h` | Masz stary `shell.nix`: `llvmPackages.clang` musi być przed `llvmPackages.libclang`. |
@ -694,7 +694,7 @@ Finch/
```
```sh
tests/run.sh # → 58 passed, 0 failed
tests/run.sh # → 59 passed, 0 failed
MEMCHECK=1 tests/run.sh # to samo pod valgrindem: bez wycieków i złych dostępów do pamięci
tests/boot.sh # sprawdzenie samohostowania (wymaga clanga)
```